Historia siedziby dworskiej w Krynicach si\u0119ga XV wieku, Ju\u017c w 1531 istnia\u0142a tutaj cerkiew,a w\u0142a\u015bcicielami d\u00f3br krynickich byli w\u00f3wczas Ole\u015bniccy W 1568 r. w\u0142a\u015bcicielem d\u00f3br krynickich i znajduj\u0105cego si\u0119 w Krynicy folwarku by\u0142 \u0141ukasz Ole\u015bnicki, m.in. w regestrach c\u0142a w\u0142oc\u0142awskiego pod rokiem 1568 znajdujemy wpis, \u017ce Pawe\u0142 Czichowski z d\u00f3br \u0141ukasza Ole\u015bnickiego wywozi\u0142 do Gda\u0144ska 40 \u0142an\u00f3w zbo\u017ca. W 1578 r. Krynice by\u0142y ju\u017c w\u0142asno\u015bci\u0105 Marcina Ole\u015bnickiego, kt\u00f3ry p\u0142aci\u0142 pob\u00f3r od 5 \u0142an\u00f3w, 24 zagr\u00f3d z rol\u0105, 24 komornik\u00f3w, 1\/8 \u0142ana i karczmy.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142y to wi\u0119c w XVI wieku dobra ludne i dobrze zagospodarowane, a tamtejsza siedziba dworska musia\u0142a zosta\u0107 rozplanowana zgodnie z duchem renesansu, wed\u0142ug wzorc\u00f3w rozpowszechnionych w\u015br\u00f3d dworzan kr\u00f3lewskich. Nadano jej wi\u0119c zapewne kwaterowy uk\u0142ad, przy czym poszczeg\u00f3lne kwatery zaj\u0119te by\u0142y przez dw\u00f3r z towarzysz\u0105cymi mu zabudowaniami, budynki gospodarcze i ogrody. Dw\u00f3r ulokowany zosta\u0142 na wsch\u00f3d od zabudowa\u0144 wsi, na stoku wzg\u00f3rza, w pobli\u017cu du\u017cego stawu, tzw. jeziora. W pobli\u017cu dworu znajdowa\u0142 si\u0119 folwark, zajmuj\u0105cy chyba ze wzgl\u0119du na sytuacj\u0119 terenow\u0105 i wy\u017cszy ni\u017c obecnie poziom w\u00f3d gruntowych niezbyt wielk\u0105 powierzchni\u0119. Na p\u00f3\u0142noc od zabudowa\u0144 dworskich znajdowa\u0142a si\u0119 cerkiew, kt\u00f3rej ulokowanie wskazuje na to, \u017ce pierwotnie by\u0142a to cerkiew dworska, wzniesiona przez dziedzic\u00f3w na potrzeby dworu, kt\u00f3ra dopiero p\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 cerkwi\u0105 parafialn\u0105. Cerkiew musia\u0142a by\u0107 po\u0142\u0105czona drog\u0105 z dworem, a inne lokalne drogi \u0142\u0105czy\u0142y siedzib\u0119 dworsk\u0105 z wsi\u0105 i okolicznymi osadami. Ten istniej\u0105cy w XVI wieku uk\u0142ad dro\u017cny sta\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 podstaw\u0105 rozplanowania za\u0142o\u017cenia dworsko-ogrodowego w wiekach p\u00f3\u017aniejszych.<\/p>\n\n\n\n
Umieszczone na po\u0142udniowym stoku wzg\u00f3rza ogrody dworskie, usytuowane zapewne na po\u0142udnie i zach\u00f3d od dworu, mia\u0142y prawdopodobnie charakter u\u017cytkowo-ozdobny, charakterystyczny dla wielu tzw. ogrod\u00f3w w\u0142oskich, w kt\u00f3rych otoczone alejami lub szpalerami kwatery wype\u0142nia\u0142y najcz\u0119\u015bciej uprawy u\u017cytkowe, ale mog\u0142y tam te\u017c rosn\u0105\u0107 kwiaty i zio\u0142a. Cho\u0107 nie odnaleziono \u017cadnych przekaz\u00f3w, kt\u00f3re informowa\u0142yby o wygl\u0105dzie ogrod\u00f3w, to bior\u0105c pod uwag\u0119 korzystn\u0105, po\u0142udniow\u0105 wystaw\u0119 stoku ogrodowego, przypuszcza\u0107 mo\u017cna, \u017ce uprawiano tam tak\u017ce winoro\u015bl. Domys\u0142y takie potwierdza po\u015brednio sporz\u0105dzony du\u017co p\u00f3\u017aniej, bo w 1680 r. inwentarz (a wi\u0119c w epoce, gdy import stosunkowo tanich win w\u0119gierskich by\u0142 bardzo rozpowszechniony). W inwentarzu tym znajdujemy wzmiank\u0119, \u017ce w Krynicy \u201e… ogr\u00f3d jest, za nim winnica”.<\/p>\n\n\n\n
W nieznanym bli\u017cej czasie, by\u0107 mo\u017ce ju\u017c na prze\u0142omie XVI i XVII w. dobra krynickie przesz\u0142y w r\u0119ce Woli\u0144skich, a nast\u0119pnie pomi\u0119dzy 1680 a 1695 rokiem sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 G\u0142ogowskich.7<\/sup><\/p>\n\n\n\n Prawdopodobnie w wieku XVIII, by\u0107 mo\u017ce po zako\u0144czeniu wojny p\u00f3\u0142nocnej, przyst\u0105piono do odbudowy siedziby krynickiej ze zniszcze\u0144 i dokonano przebudowy tej siedziby w duchu barokowym. Zapewne w tym czasie rozplanowany zosta\u0142 teren, na kt\u00f3rym stoi dzisiejszy dw\u00f3r. Powsta\u0142y wtedy tarasowe ogrody ozdobne i u\u017cytkowe opadaj\u0105ce w kierunkach zachodnim i po\u0142udniowym, s\u0105siaduj\u0105ce z zabudowaniami stoj\u0105cymi wok\u00f3\u0142 dziedzi\u0144c\u00f3w. Stok wzg\u00f3rza le\u017c\u0105cy na zach\u00f3d od dworu zajmowa\u0142y tam zapewne tarasy mieszcz\u0105ce partery ogrodowe, nad kt\u00f3rymi bieg\u0142a na zach\u00f3d o\u015b widokowa w kierunku \u00f3wczesnego traktu do Zamo\u015bcia. Droga do za\u0142o\u017cenia wiod\u0142a w\u00f3wczas pewnie od po\u0142udnia, gdy\u017c by\u0142 to wtedy jedyny w miar\u0119 dost\u0119pny i najbardziej \u0142agodny dojazd. Zabudowania gospodarcze zlokalizowane by\u0142y w pobli\u017cu dworu, by\u0107 mo\u017ce w rejonie funkcjonuj\u0105cego w latach 80. XX w. o\u015brodka zdrowia. Winnice zapewne by\u0142y ju\u017c w tym czasie zlikwidowane, a ich miejsce zaj\u0119\u0142y ogrody ozdobne i u\u017cytkowe. Ca\u0142o\u015b\u0107 osiemnastowiecznej kompozycji zajmowa\u0142a po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kompozycji p\u00f3\u017aniejszej – dziewi\u0119tnastowiecznej.<\/p>\n\n\n\n W II po\u0142owie XVIII w. dobra krynickie nale\u017ca\u0142y do Zar\u0119bskich. W roku 1802 J\u00f3zef Zar\u0119bski sprzeda\u0142 je swojemu synowi Ignacemu za 10500 z\u0142otych. By\u0107 mo\u017ce po tej sprzeda\u017cy wzniesiony zosta\u0142 murowany dw\u00f3r, kt\u00f3rego sytuacja nawi\u0105zuje do barokowego uk\u0142adu za\u0142o\u017cenia. Dw\u00f3r ten zapewne zast\u0105pi\u0142 stoj\u0105cy tu wcze\u015bniej dw\u00f3r drewniany.<\/p>\n\n\n\n W latach 20. XIX w. w pobli\u017cu siedziby dworskiej w Krynicach ulokowano du\u017cy magazyn solny, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na zach\u00f3d od traktu zamojskiego. Zabudowania tego magazynu otacza\u0142y z trzech stron obszerny prostok\u0105tny dziedziniec tworz\u0105c otwart\u0105 w kierunku wschodnim podkow\u0119. Da\u0142y one pocz\u0105tek p\u00f3\u017aniejszemu rozwojowi zachodnich, gospodarczych cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia. W tym samym mniej wi\u0119cej czasie zosta\u0142a zniszczona unicka ju\u017c wtedy cerkiew w Krynicach. Przy\u0142\u0105czenie unit\u00f3w w 1839 r. do prawos\u0142awia zadecydowa\u0142o o tym, \u017ce cerkwi ju\u017c nie odbudowano, a wierni przeszli na katolicyzm. Po cerkwi pozosta\u0142 jedynie cmentarz z nielicznymi nagrobkami.<\/p>\n\n\n\n W roku 1839 Krynice ponownie wr\u00f3ci\u0142y do G\u0142ogowskich, gdy\u017c w tym w\u0142a\u015bnie roku od spadkobierc\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Zar\u0119bskiego, syna Ignacego, nabyli je Stanis\u0142aw i Ksawera G\u0142ogowscy.<\/p>\n\n\n\n Za spraw\u0105 G\u0142ogowskich, kt\u00f3rzy w\u0142adali Krynicami od 1839 do 1874 r., dokonano przebudowy za\u0142o\u017cenia tworz\u0105c tu, zapewne etapami, rozleg\u0142y park krajobrazowy. W latach 60. i 70. XIX w. za\u0142o\u017cenie posiada\u0142o ju\u017c kilka wyodr\u0119bnionych cz\u0119\u015bci funkcjonalnych, kt\u00f3rych uk\u0142ad znany jest z planu wykonanego w 1871 r. Dominowa\u0142 tam obszerny park krajobrazowy po\u0142o\u017cony we wschodniej cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia i otaczaj\u0105cy po\u0142o\u017cony na stoku wzg\u00f3rza dw\u00f3r. Na wsch\u00f3d od dworu le\u017ca\u0142 tr\u00f3jk\u0105tny dziedziniec po\u0142\u0105czony drog\u0105 z kompleksem budynk\u00f3w gospodarczych, stoj\u0105cych wok\u00f3\u0142 dziedzi\u0144c\u00f3w przy drodze biegn\u0105cej po granicy parku i \u0142\u0105k. Budynki te zajmowa\u0142y po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia. Z parkiem s\u0105siadowa\u0142y naturalne grupy le\u015bne w\u0142\u0105czone w sk\u0142ad krajobrazowej kompozycji, w tym las ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 wzd\u0142u\u017c drogi do Jan\u00f3wki (dzi\u015b drogi do Majdanu Sielca), zwany \u201ena cmentarzu”, zapewne na pami\u0105tk\u0119 nieistniej\u0105cej ju\u017c cerkwi. Obok zabudowa\u0144 gospodarczych, pomi\u0119dzy nimi a parkiem mie\u015bci\u0142y si\u0119 3 ogrody u\u017cytkowe. Kolejny ogr\u00f3d warzywny le\u017ca\u0142 na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d od parku. Na zach\u00f3d od drogi do Zamo\u015bcia nadal funkcjonowa\u0142 magazyn solny z zabudowaniami ustawionymi w podkow\u0119 wok\u00f3\u0142 dziedzi\u0144ca, kt\u00f3ry od strony wschodniej zamkni\u0119ty by\u0142 osobnym budynkiem (zapewne rz\u0105dc\u00f3wk\u0105). Inne budynki, w tym karczma i wzniesione po 1864 r. czworaki, sta\u0142y na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d i wsch\u00f3d od magazynu solnego, po obu stronach traktu zamojskiego.<\/p>\n\n\n\n Park ograniczony by\u0142 od po\u0142udnia i wschodu traktem zamojskim i drog\u0105 do Dzier\u0105\u017cni. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci tego terenu poprowadzono swobodnie biegn\u0105ce drogi spacerowe, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi pozostawiono naturalne grupy drzew i krzew\u00f3w. Do za\u0142o\u017cenia przy\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c teren wzg\u00f3rza le\u017c\u0105cego na wsch\u00f3d od dworu, na kt\u00f3rym zlokalizowano sady. Ca\u0142o\u015b\u0107 parku ogrodzona by\u0142a drewnianym parkanem.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 usytuowano po zachodniej stronie traktu zamojskiego, a jej rozw\u00f3j przypada\u0142 zapewne na okres pouw\u0142aszczeniowy, kiedy to wi\u0119ksza w\u0142asno\u015b\u0107 ziemska przechodzi\u0142a na intensywniejsze sposoby gospodarowania (m.in. zastosowanie p\u0142odozmianu). Zabudowania folwarczne ustawione by\u0142y wok\u00f3\u0142 dw\u00f3ch dziedzi\u0144c\u00f3w, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi znajdowa\u0142a si\u0119 rz\u0105dc\u00f3wka (w pobli\u017cu \u015bwierka rosn\u0105cego jeszcze w latach 80. XX w.).<\/p>\n\n\n\n W roku 1864 na mocy ukazu uw\u0142aszczeniowego z d\u00f3br Krynice przekazano w\u0142o\u015bcianom z wsi Krynice 459 morg\u00f3w i 104 pr\u0119ty ziemi (oko\u0142o 229,5 ha), w\u0142o\u015bcianom wsi Polany 530 morg\u00f3w i 110 pr\u0119t\u00f3w (oko\u0142o 265 ha) oraz w\u0142o\u015bcianom z Majdanu 257 morg\u00f3w i 296 pr\u0119t\u00f3w (oko\u0142o 128,5 ha).<\/p>\n\n\n\n W latach nast\u0119pnych wzniesiono w Krynicach zesp\u00f3\u0142 czworak\u00f3w, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ulokowano w s\u0105siedztwie traktu zamojskiego. Tam te\u017c sta\u0142a, na p\u00f3\u0142noc od tej drogi, karczma.<\/p>\n\n\n\n W roku 1874 dobra obj\u0105\u0142 po rodzicach Jan Franciszek Ignacy G\u0142ogowski, kt\u00f3ry w\u0142ada\u0142 nimi do 1899 r.16<\/sup> W roku 1883 obszar d\u00f3br wynosi\u0142 319 morg\u00f3w ziemi uprawnej (oko\u0142o 159,5 ha) i 120 morg\u00f3w lasu (oko\u0142o 60 ha).<\/p>\n\n\n\n W latach 70. XIX w. zlikwidowany zosta\u0142 magazyn solny. Cz\u0119\u015b\u0107 jego budynk\u00f3w rozebrano, pozostawiaj\u0105c jedynie budynek g\u0142\u00f3wny, kt\u00f3ry przej\u0119\u0142a gmina, kt\u00f3ra urz\u0105dzi\u0142a w nim areszt gminny.<\/p>\n\n\n\n Do ko\u0144ca w\u0142adania Jana G\u0142ogowskiego (do 1899 r.) nie przeprowadzano w za\u0142o\u017ceniu wi\u0119kszych inwestycji. By\u0142 on bowiem nienajlepszym gospodarzem i cz\u0119\u015b\u0107 zabudowa\u0144, w tym dw\u00f3r, posz\u0142a za jego czas\u00f3w w ruin\u0119. Likwidacji uleg\u0142a te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 gospodarcza po\u0142o\u017cona na po\u0142udnie od dworu (pozosta\u0142 tam jeden tylko budynek), tote\u017c funkcje gospodarcze przej\u0119\u0142a zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia, kt\u00f3rej budynki nadal otacza\u0142y prostok\u0105tny dziedziniec po\u0142o\u017cony na zach\u00f3d od rz\u0105dc\u00f3wki, przed kt\u00f3r\u0105 znajdowa\u0142 si\u0119 trapezoidalny gazon, obok kt\u00f3rego sta\u0142a kapliczka. Budynki te otoczone by\u0142y regularnymi ogrodami u\u017cytkowymi. Przy trakcie zamojskim skupia\u0142y si\u0119 te\u017c czworaki, sta\u0142a tam tak\u017ce karczma i zlokalizowana by\u0142a studnia. Pewne zmiany zasz\u0142y do tego czasu w parku, m.in. drogi spacerowe w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci parku przybra\u0142y form\u0119 zbli\u017con\u0105 do znanej z lat 80. XX w.<\/p>\n\n\n\n W roku 1899 Jan G\u0142ogowski sprzeda\u0142 dobra Krynickie Grzegorzowi Lipczy\u0144skiemu. W\u0142a\u015bciciel ten, dysponuj\u0105c odpowiednim kapita\u0142em, przyst\u0105pi\u0142 do renowacji za\u0142o\u017cenia, w czasie kt\u00f3rej ukszta\u0142towany ju\u017c uk\u0142ad przestrzenny za\u0142o\u017cenia nie uleg\u0142 jednak zasadniczym zmianom, co obrazuje plan z 1904 r. Wyremontowa\u0142 przede wszystkim dw\u00f3r, kt\u00f3ry w ostatnich latach rz\u0105d\u00f3w G\u0142ogowskiego sta\u0142 opuszczony gdy\u017c w\u0142a\u015bciciel mieszka\u0142 w rz\u0105dc\u00f3wce przy folwarku (rozebranej w latach 60. XX w.). Poza tym istotnym przeobra\u017ceniom poddano w tym czasie park, w kt\u00f3rym dokonano nowych nasadze\u0144 brz\u00f3z, grab\u00f3w, \u015bwierk\u00f3w i top\u00f3l bia\u0142ych. Starannie piel\u0119gnowano te\u017c stary drzewostan i drogi spacerowe. Grzegorz Lipczy\u0144ski zatrudnia\u0142 ogrodnika, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142o piel\u0119gnowanie parku.<\/p>\n\n\n\n Na prze\u0142omie XIX i XX w. miejscowa ludno\u015b\u0107 wyznania rzymskokatolickiego, maj\u0105c poparcie mieszka\u0144c\u00f3w wsi Polany, Polan\u00f3wek i Majdan czyni\u0142a intensywne starania o wybudowanie w Krynicy ko\u015bcio\u0142a i stworzenie tu parafii. Popiera\u0142 te starania r\u00f3wnie\u017c Grzegorz Lipczy\u0144ski, sam tak\u017ce zainteresowany budow\u0105 ko\u015bcio\u0142a ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od dotychczasowej parafii w \u0141abuniach, wynosz\u0105c\u0105 16 km. Przeznaczy\u0142 wi\u0119c na ten cel w 1919 r. cz\u0119\u015b\u0107 grunt\u00f3w po\u0142o\u017conych w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia dworskiego, w miejscu gdzie dot\u0105d znajdowa\u0142y si\u0119 ogrody warzywne. Przy pomocy miejscowej ludno\u015bci wykarczowano tam krzaki, rozkopano sk\u0142on wzg\u00f3rza i rozplantowano nawiezion\u0105 ziemi\u0119 przygotowuj\u0105c ten teren pod przysz\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i plebani\u0119. Umo\u017cliwi\u0142o to zako\u0144czenie przez budowniczego Jana Tora w 1920 r. budowy \u015bwi\u0105tyni. Na w\u0142asnego proboszcza parafia musia\u0142a jednak czeka\u0107 do 8 lipca 1925 r. Kr\u00f3tko po jego przybyciu ogrodzono cmentarz ko\u015bcielny, zabudowania i ogr\u00f3d plebanijny \u017cywop\u0142otem i drutem kolczastym na d\u0119bowych s\u0142upach. Na cmentarzu znajduje si\u0119 grobowiec rodziny Lipczy\u0144skich wybudowany w latach 20. XX w. w stylu neogotyckim. Grobowiec po\u015bwi\u0119cony by\u0142 pierwotnie synowi Grzegorzowi Lipczy\u0144skiego – Stefanowi, kawalerowi orderu Virtuti Militari, kt\u00f3ry poleg\u0142 w wieku dwudziestu lat 16 kwietnia 1919 r. w szar\u017cy pod Lid\u0105 na Litwie jako \u017co\u0142nierz 7 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w wojsk polskich. Zapewne wraz z budow\u0105 grobowca \u017cona Grzegorz Lipczy\u0144skiego – Zofia – wysadzi\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 alej\u0119 cmentarn\u0105 sosnami, z kt\u00f3rych 3 ros\u0142y nadal w ko\u0144cu lat 80. XX w.<\/p>\n\n\n\n W 1926 r. Grzegorz Lipczy\u0144ski wydzier\u017cawi\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi na lat 40 z prawem do prolongaty za 10 z\u0142otych czynszu rocznego 200 pr\u0119t\u00f3w lasu ko\u0142o plebanii i darowa\u0142 parafii 54 pr\u0119ty ogrodu warzywnego mi\u0119dzy szos\u0105 a plebani\u0105, z warunkiem usuni\u0119cia kosztem parafii czworaka. W 1927 r. czworak rozebrano i przeniesiono, a ogr\u00f3d przy\u0142\u0105czono do plebanii i ogrodzono.<\/p>\n\n\n\n We wrze\u015bniu 1939 r. w rejonie Krynic toczy\u0142y si\u0119 walki pomi\u0119dzy wojskami polskimi i niemieckimi (o czym \u015bwiadcz\u0105 m.in. groby \u017co\u0142nierzy polskich i niemieckich na cmentarzu parafialnym). Samo za\u0142o\u017cenie ani w okresie dzia\u0142a\u0144 wojennych, ani podczas okupacji nie uleg\u0142y zniszczeniom. Grzegorz Lipczy\u0144ski zmar\u0142 11 czerwca 1942 r. w wieku osiemdziesi\u0119ciu trzech lat i zosta\u0142 pochowany obok syna w grobowcu rodzinnym. Zofia Lipczy\u0144ska opu\u015bci\u0142a Krynice po wyzwoleniu, ale jeszcze przed parcelacj\u0105 maj\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n Po przeprowadzeniu parcelacji umieszczono we dworze szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 tu do oko\u0142o 1960 r. Nast\u0119pnie budynek dworu zaadaptowano na potrzeby O\u015brodka Zdrowia i umieszczono w nim tak\u017ce aptek\u0119, funkcjonuj\u0105c\u0105 tu do 1973 r., kiedy to i O\u015brodek i aptek\u0119 przeniesiono do nowo wybudowanego obiektu, wzniesionego w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia. Dw\u00f3r za\u015b, po ponownej adaptacji, do 1975 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Klubu Rolnika i \u015awietlicy. W roku 1975 z braku funduszy na konserwacj\u0119 tego budynku, decyzj\u0105 w\u0142adz gminy przeznaczono go do rozbi\u00f3rki. Rozbi\u00f3rki tej jednak nie wykonano i jeszcze w 1986 r. sta\u0142a ruina tego budynku.<\/p>\n\n\n\n Podzia\u0142 terenu za\u0142o\u017cenia po roku 1944 pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnych u\u017cytkownik\u00f3w przyczyni\u0142 si\u0119 do dewastacji kompozycji, kt\u00f3rej wynikiem by\u0142o prawie ca\u0142kowite zniszczenie dawnego uk\u0142adu zachodnich cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia, gdzie zachowa\u0142y si\u0119 zaledwie 3 stare budynki, za\u015b ca\u0142y teren zagospodarowano w nowy spos\u00f3b – zosta\u0142 on w wi\u0119kszo\u015bci zaj\u0119ty przez nowe zagrody ch\u0142opskie. Podobny los spotka\u0142 czworaki i ich otoczenie. Kompozycja cz\u0119\u015bci wschodniej w znacznym stopniu uleg\u0142a przekszta\u0142ceniu przez zarastaj\u0105cy du\u017ce po\u0142acie parku las.<\/p>\n\n\n\n Schemat uk\u0142adu przestrzennego wschodniej cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017cenia, pomimo licznych wycinek drzew (wyci\u0119to m.in. dwie sosny ameryka\u0144skie rosn\u0105ce przed frontem dworu) zosta\u0142 jednak w okresie powojennym zachowany. Park nie by\u0142 jednak konserwowany, a nawet nie by\u0142 u\u017cytkowany, wi\u0119c zarasta\u0142 samosiewami drzew i krzew\u00f3w, w ko\u0144cu lasem. Nieopodal cmentarza wzniesiono natomiast pomnik.<\/p>\n\n\n\n Trudno powiedzie\u0107, czy do lat 80. XX w. z szesnastowiecznej kompozycji siedziby dworskiej w Krynicach zachowa\u0142y si\u0119 jakie\u015b elementy. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce przetrwa\u0142a od tego czasu cz\u0119\u015b\u0107 dr\u00f3g dojazdowych. Nadal za to istnieje staw zalewowy na rzece Kryniczce, kt\u00f3ry istnia\u0142 ju\u017c w XVI wieku. Z barokowej osiemnastowiecznej kompozycji Krynic zachowa\u0142y si\u0119: lokalizacja dworu, o\u015b widokowa biegn\u0105ca od dworu na zach\u00f3d i przebieg go\u015bci\u0144ca do Zamo\u015bcia. Z krajobrazowej kompozycji powsta\u0142ej w Krynicach po 1939 r. zachowa\u0142y si\u0119 do lat 80. wieku XX: ruiny dworu, drogi biegn\u0105ce wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnej i po\u0142udniowej granicy za\u0142o\u017cenia, droga biegn\u0105ca po granicy parku i \u0142\u0105ki, wn\u0119trze \u0142\u0105ki w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kompozycji, droga do wsi, sytuacja parku, cz\u0119\u015b\u0107 las\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cych z parkiem oraz du\u017ca liczba drzew parkowych sadzonych oko\u0142o po\u0142owy XIX w. i w II po\u0142owie tego stulecia. Z element\u00f3w wprowadzonych po 1899 r. zachowa\u0142y si\u0119: drogi w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci parku, sady na wsch\u00f3d od parku oraz cz\u0119\u015b\u0107 drzew sadzonych w ko\u0144cu XIX w. i na pocz\u0105tku wieku XX. Z lat 1919-1920 przetrwa\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i cmentarz, cho\u0107 otoczenie ko\u015bcio\u0142a uleg\u0142o du\u017cym zmianom. Na cmentarzu zachowa\u0142 si\u0119 te\u017c neogotycki grobowiec rodziny Lipczy\u0144skich. Poza tym, z okresu mi\u0119dzywojennego przerwa\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 nasadze\u0144 i zachowa\u0142y si\u0119 dwa budynki wzniesione w tym okresie w cz\u0119\u015bci gospodarczej oraz dawny Urz\u0105d Gminy (w latach 80 XX w. poczta), dawny areszt gminny (w latach 80. XX w. budynek mieszkalny) i dawna szko\u0142a (a latach 80, XX w. budynek mieszkalny). Tak wi\u0119c mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 Krynice za obiekt zachowany cz\u0119\u015bciowo, w znacznym stopniu zdewastowany i przekszta\u0142cony, ale wci\u0105\u017c cenny, tak pod wzgl\u0119dem kompozycyjnym, jak i przyrodniczym.<\/p>\n\n\n\n W roku 1986 ro\u015blinno\u015b\u0107 obiektu by\u0142a bardzo bogata i urozmaicona, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem wieku, jak i pod wzgl\u0119dem sk\u0142adu gatunkowego (ros\u0142o tu 56 gatunk\u00f3w drzew i krzew\u00f3w). Rozmaito\u015b\u0107 ta dotyczy\u0142a jednak g\u0142\u00f3wnie wschodniej cz\u0119\u015bci dawnego za\u0142o\u017cenia, gdy\u017c na zach\u00f3d od szosy do Zamo\u015bcia zachowa\u0142a si\u0119 bardzo niewielka liczba starych drzew. Cz\u0119\u015b\u0107 drzew parku pochodzi\u0142a z dawnej kompozycji, cz\u0119\u015b\u0107 posadzono w latach 70. i 80. XX w., a cz\u0119\u015b\u0107 wyros\u0142a w wyniku sukcesji naturalnych zbiorowisk ro\u015blinnych. Te ostatnie tworzy\u0142y g\u0119sty las zarastaj\u0105cy park, a poza tym w obr\u0119b za\u0142o\u017cenia w\u0142\u0105czony zosta\u0142 te\u017c naturalny las s\u0105siaduj\u0105cy z cmentarzem. Na skutek zaro\u015bni\u0119cia znacznych po\u0142aci parku m\u0142odym lasem, dawne kompozycje ro\u015blinne tego terenu uleg\u0142y zatarciu i by\u0142y trudne do odczytania, zw\u0142aszcza, \u017ce wiele starych drzew usuni\u0119to.<\/p>\n\n\n\n Stare drzewa Krynic mo\u017cna by\u0142o podzieli\u0107 na kilka grup wiekowych. Drzewa najstarsze pochodzi\u0142y z ko\u0144ca XVIII wieku lub z pocz\u0105tku wieku XIX. Nale\u017ca\u0142y do nich: d\u0105b szypu\u0142kowy o \u015brednicy pnia 160 cm, rosn\u0105cy w pobli\u017cu O\u015brodka Zdrowia, d\u0105b szypu\u0142kowy o \u015brednicy pnia 133 cm, tak\u017ce rosn\u0105cy w pobli\u017cu O\u015brodka Zdrowia, d\u0105b bezszypu\u0142kowy o \u015brednicy pnia 120 cm, rosn\u0105cy przy drodze oddzielaj\u0105cej park od \u0142\u0105ki, lipa drobnolistna o \u015brednicy pnia 130 cm, rosn\u0105ca na \u0142\u0105ce na p\u00f3\u0142noc od boiska, buk zwyczajny o \u015brednicy pnia 150 cm, rosn\u0105cy w po\u0142udniowo-zachodnim naro\u017cniku cmentarza grzebalnego oraz dwa klony pospolite o \u015brednicach pni 115 i 120 cm, rosn\u0105ce nad rowem przy zachodniej granicy parku. Wszystkie te drzewa, opr\u00f3cz d\u0119bu o \u015brednicy pnia 160 cm (kt\u00f3ry mia\u0142 oko\u0142o 65% zdrowotno\u015bci), mia\u0142y charakter pomnikowy. Kolejn\u0105 grup\u0119 wiekow\u0105 stanowi\u0142y drzewa posadzone oko\u0142o po\u0142owy XIX w., osi\u0105gaj\u0105ce \u015brednice pni od 90 do 115 cm, a w przypadku top\u00f3l bia\u0142ych od 105 do 160 cm. Opr\u00f3cz bia\u0142odrzew\u00f3w nale\u017ca\u0142y do tej grupy wiekowej rosn\u0105ce w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach za\u0142o\u017cenia klony, lipy, jawory, d\u0119by, kasztanowce i buki. W II po\u0142owie XIX wieku posadzone zosta\u0142y drzewa r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w o \u015brednicach pni 70-90 cm. Z prze\u0142omu XIX i XX w. pochodzi\u0142y drzewa o \u015brednicach pni 60-70 cm, a z pocz\u0105tku XX w. i z okresu mi\u0119dzywojennego drzewa o \u015brednicach pni 40-65 cm. M\u0142ode drzewa tworzy\u0142y grupy, zaro\u015bla i lasy. Cz\u0119\u015b\u0107 ros\u0142a w rz\u0119dach i szpalerach przydro\u017cnych. W\u015br\u00f3d krzew\u00f3w najwi\u0119kszy udzia\u0142 mia\u0142y samosiewy, ale zachowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 nasadze\u0144 parkowych.<\/p>\n\n\n\n Funkcje obiektu w krajobrazie mimo zniszcze\u0144 nadal by\u0142y du\u017ce. Rozleg\u0142y teren parku, cmentarza i las\u00f3w zajmuj\u0105cych g\u00f3ruj\u0105ce nad wsi\u0105 wzg\u00f3rze wp\u0142ywa\u0142 na wygl\u0105d i atmosfer\u0119 ca\u0142ej miejscowo\u015bci. Zachowa\u0142 si\u0119 tu widok z tarasu dworskiego w kierunku zachodnim, jednak zanik\u0142y inne osie widokowe \u0142\u0105cz\u0105ce wzg\u00f3rze z dolin\u0105 rzeki i stawem. Tereny te widoczne by\u0142y tylko z cmentarza przyko\u015bcielnego i z miejsca, w kt\u00f3rym stoi pomnik. Obfita i urozmaicona ro\u015blinno\u015b\u0107 parku zwraca\u0142a uwag\u0119 z daleka. Stanowi\u0142a te\u017c kompleks o du\u017cej warto\u015bci przyrodniczej, maj\u0105cy wyra\u017any wp\u0142yw na kszta\u0142towanie warunk\u00f3w mikroklimatycznych miejscowo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Historia siedziby dworskiej w Krynicach si\u0119ga XV wieku, Ju\u017c w 1531 istnia\u0142a tutaj cerkiew,a w\u0142a\u015bcicielami d\u00f3br krynickich byli w\u00f3wczas Ole\u015bniccy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/template_fullwidth.php","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1161"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1164,"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1161\/revisions\/1164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiakrynice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}